'Geen bewijs effecttiviteit energieconvenanten'

Het Nederlandse energiebeleid is voor een groot deel gebaseerd op convenanten, maar het effect hiervan is niet aan te tonen. Elbert Dijkgraaf, bijzonder hoogleraar Empirische economie van de publieke sector pleit er in zijn oratie 'Bewijzen beleid baat' dan ook voor dat Nederland net als de landen om ons heen er voor kiest meer belastingmaatregelen, subsidies of regelgeving in te voeren. Dijkgraaf aanvaardt op dinsdag 13 oktober zijn leerstoel in de Erasmus School of Economics aan de Erasmus Universiteit Rotterdam vanwege de Vereniging Trustfonds EUR.

Via vrijwillige afspraken met bedrijven probeert de overheid het energiegebruik en aan dit gebruik verbonden emissies van CO2 te verminderen. Dijkgraaf onderzocht in welke mate beleidsinstrumenten samenhangen met energiegebruik, CO2 -emissies en het gebruik van hernieuwbare energie. Hieruit blijkt dat er geen bewijs is voor de effectiviteit van convenanten. Andere landen kiezen vaker voor subsidies, belastingen of regelgeving. Daarvan is wel vast te stellen dat deze invloed hebben op het energieverbruik. Vooral belastingen scoren veel beter, maar ook subsidies en regelgeving hebben invloed.

Verandering van het Nederlandse beleid richting een grotere inzet van deze instrumenten kan dan ook helpen om de afgesproken klimaatdoelstellingen te halen. Als toch (deels) doorgegaan wordt op de convenanten weg, dan moet in ieder geval geprobeerd worden de effectiviteit van convenanten te vergroten. Dit kan door bijvoorbeeld een duidelijke sanctie op te nemen als het convenant mislukt. Dijkgraaf studeerde en promoveerde aan de EUR. Hij combineert het hoogleraarschap met een aanstelling als adjunct-directeur bij SEOR (tevens Erasmus Universiteit Rotterdam). In zijn leerstoel richt hij zich op onderzoek naar de gevolgen van gemaakte beleidskeuzes door overheden. Aan de hand daarvan kunnen adviezen gedaan worden om publieke belangen beter te waarborgen. Daarbij gaat het om thema’s als de verschillen tussen korte en lange termijn effecten van beleid, de verbreding van de gemeten effecten van beleid met kwaliteitsindicatoren en de heterogeniteit van reguleringspakketten en doelgroepen.